.jpg)
|
BLOG met tips actualiteiten ideetjes voor Jan en alleman! |
|
| Sharia in Nederland? Winnie legt het uit.... - dinsdag 21 februari 2012 |
Kan ‘de sharia’ in het Nederlandse rechtssysteem een plaats krijgen? Geen sprake van, is de eerste en meest voorkomende reactie. Door sommigen wordt echter wel eens de vergelijking gemaakt met de situatie in het voormalig Nederlands-Indië waar naast het Nederlandse koloniale recht islamitisch huwelijksrecht en het gewoonterecht van bepaalde volksstammen (adat) werden geëerbiedigd. Die vergelijking gaat uiteraard niet op. Het is wel iets anders of een koloniale mogendheid bestaand recht eerbiedigt, of een groep immigranten een eigen rechtssysteem inbrengt dat naast het bestaande systeem functioneert. Dat laatste is nu, ondanks de reactie ‘geen sprake van’ toch aan de orde.
Wat is ‘de sharia’? Beelden van afgehakte ledematen als straf voor diefstal, gestenigde vrouwen bij overspel doemen dan op. Inderdaad, in sommige landen is dat een onderdeel van het geldend islamitisch strafrecht. Sharia is echter een verzamelbegrip voor islamitisch recht dat is gebaseerd op ‘de weg die Allah aangeeft’. Wat die weg is, is aan verschillende interpretaties onderhevig, van zeer fundamentalistisch tot tamelijk liberaal. Sharia staat in beginsel voor religieuze plichten én alle vormen van recht, publiek en privaat. ‘De sharia’ bestaat dus niet. Overigens kennen de meeste islamitische landen, in elk geval in het publiek recht, een mix van islamitisch recht en Westerse rechtsregels. Al was het alleen maar omdat de landen zich bij internationale (mensenrechten)verdragen hebben aangesloten.
In deze tijd van toenemende religiositeit wordt wereldwijd het islamitisch recht in het financiële verkeer van steeds groter belang. In geval van financiële transacties zijn regels van de sharia allang geaccepteerd en Westerse banken en andere financiële instellingen hebben daarvoor gespecialiseerde afdelingen opgericht. Door de private sector is op deze wijze een contractenrecht ontstaan dat afwijkt van onze traditionele bepalingen. Dat kan: er is immers sprake van contractvrijheid. De vraagt rijst wel wat de rechter moet doen als hij met een geschil in deze sfeer te maken krijgt: hoe moet hij de – ongeschreven – shariaregels interpreteren?
Dezelfde vragen kunnen spelen op het gebied van het familierecht. Wat zijn de gevolgen van een in het land van herkomst naar Islamitisch recht gesloten huwelijk als de vrouw in Nederland een echtscheiding wil en de man niet? Wat moet de Nederlandse rechter doen als hem het verzoek wordt voorgelegd de man te bevelen mee te werken aan de echtscheiding? Is het niet meewerken een onrechtmatige daad? Dat hangt van de omstandigheden af en om vast te stellen wat de omstandigheden zijn, is wel enige kennis van het islamitisch recht vereist.
Met andere woorden: er is wel degelijk sprake van sharia, islamitisch recht, in Nederland, of wij dat willen of niet, zij het dat het slechts kan functioneren binnen de grenzen van het Nederlandse recht. Ook in Nederland zullen bijvoorbeeld huwelijken gesloten worden en testamenten opgemaakt naar islamitisch recht. Het verschil met een in het land van herkomst gesloten huwelijk is, dat een dergelijk in Nederland gesloten huwelijk niet rechtsgeldig is. Ons recht erkent alleen het burgerlijk huwelijk en dit is niet anders dan in geval van een kerkelijk huwelijk tussen protestantse of katholieke partners.
Of we het nu toejuichen of niet: elementen van de sharia doen hun intrede in Nederland en het is goed dat de rechterlijke macht zich daarvan bewust is. Dat zij dat is, blijkt uit het feit dat er cursussen op dat gebied zijn voor rechters. Niet zozeer om islamitisch recht toe te passen, maar wel om meer te weten van de achtergronden van een zaak die aan de rechter wordt voorgelegd. En vooral ook om te weten wat je niet weet.
AuteurWinnie Sorgdrager
De auteur is oud-minister van Justitie en lid van de Raad van State.
Reacties:
| Er zijn nog geen reacties op dit bericht geplaatst. |
Reageren:
